Xã Hội: Giai thoại về cây thị “cầu may” ở miền Tây xứ Nghệ

Thảo luận trong'Xã hội' thời gian 7/3/14.

  1. Chào Khách! Khi bạn tham gia CỘNG ĐỒNG HOÀNG MAI (HMO) xin vui lòng đọc kỹ những điều khoản trong bản nội quy... (xem chi tiết)
  2. Cộng Đồng Hoàng Mai (HoangMaiOnline) – HMO là một tổ chức Phi Lợi Nhuận, Phi Chính Phủ, Phi Tôn Giáo, nhằm kết nối các thành viên của Thị xã Hoàng Mai và Xứ Nghệ xích lại gần nhau.... (Xem chi tiết)
  3. Chào Khách! Hiện nay Cộng Đồng Hoàng Mai, Nghệ An đang hoạt động tích cực, thiếu nhân sự quản lý và phát triển. Vậy BQT thông báo cần tuyển thêm Admin, Mods, PRs... (Xem chi tiết)
  1. Xã Hội: Giai thoại về cây thị “cầu may” ở miền Tây xứ Nghệ

    Thảo luận trong'Xã hội' thời gian 7/3/14.

    HMO - Từ xa xưa, người dân hai bản Na Ngốm và Nật Trên, xã Châu Hoàn, huyện Qùy Châu xem cây thị như một vị thần che chở trong những năm chiến tranh loạn lạc. Họ vẫn truyền miệng những câu chuyện kỳ bí về cây thị giúp dân làng thoát nạn dịch khiến nhiều người mất mạng. Để cảm ơn “vị thần cây thị”, người dân đã lập bàn thờ ngay dưới gốc cây và tổ chức lễ hội tạ ơn mỗi năm. Hàng trăm năm trôi qua nhưng lễ hội độc đáo đó vẫn được tổ chức, tạo thành nét đẹp truyền thống của người dân bản xứ nơi đây. Giai thoại về cây thị “cầu may”. Vượt hàng trăm cây số, chúng tôi ngược về bản Na Ngốm, xã Châu Hoàn, huyện Qùy Châu để “mục sở thị” cây thị kỳ bí này. Qua bao dốc núi cheo leo, lội hàng chục con suối, chúng tôi mới tận mắt chứng kiến cây thị tồn tại hàng trăm năm, đứng sừng sững ngay giữa làng. Người dân bản xem cây thị như một bảo vật trấn giữ cho bản làng, tạo tinh thần cho hết thảy mọi người nơi đây. Theo lời kể của già làng Lô Văn Toàn, cây thị “cầu may” đã tồn tại hàng trăm năm, nó là cả một giai thoại lịch sử.
    slide.jpg
    Cây thị được người dân bản Na Ngốm xem như vị thần.
    Chuyện kể rằng, ngày xưa trong bản xảy ra một đợt hạn hán, cùng với đó là một trận đại dịch. Gia súc trong làng tự nhiên chết hàng loạt. Người dân trong bản hết sức hoang mang lo sợ, nghĩ đây là chuyện thần linh trừng phạt buôn làng, nên cho ác quỷ về quấy phá. Họ đã mời tất cả các vị thầy mo khắp xã về để trừ tà nhưng vô vọng. Mấy năm sau thiên tai vẫn xảy ra và buôn làng không nuôi được bất cứ con vật gì. Sống biệt lập giữa rừng núi nên người dân trong bản phải đi hàng trăm km mới có thể mua được lương thực thực phẩm từ các bản bên. Mùa màng thất thu liên tục, không có cái ăn, hàng chục người đã chết vì đói, một số hộ gia đình hoang mang bỏ buôn làng di cư sang các bản khác để sinh sống.

    Thời điểm ấy, một điều kỳ lạ xảy ra, vào một đêm trời tối đen như mực, thấy một vệt sáng xuất hiện trên cây thị mọi người kéo nhau ra xem. Vệt sáng đó uốn vòng quanh cây thị giống như hình con rồng rồi vụt mất theo hướng Đông, ngay sau đó, sấm chớp ầm ầm, trời bắt đầu đổ cơn mưa dông. Sau sự kiện lạ lùng đó, người dân nơi đây nghĩ đó là vị thần hiển linh giúp bản làng. Theo nhiều lời đồn đoán, khi thực dân Pháp đến nơi đây cai trị, chúng đã chôn mấy hũ vàng dưới cây thị và chôn sống hai mạng người để giữ vàng. Họ cứ nghĩ hai người bị chôn sống đó hóa thành thần thánh đến giúp người dân trong bản. Với niềm tin đó, người dân trong bản đã lập bàn thờ cây thị để tỏ lòng thành của mình.

    Kể từ đó, mưa thuận gió hòa, người dân hăng hái tham gia sản xuất, gai súc không còn mắc dịch nữa. Hàng năm vào dịp đầu năm và cuối năm bà con lại mang lễ vật đến dưới gốc cây thị để làm lễ tạ ơn. Cuộc sống của người dân bản Na Ngốm ấm no, hạnh phúc từ đó.

    [​IMG]
    Ông Lô Văn Toàn già làng chia sẻ về lễ hội độc đáo thờ thần cây thị.
    Già làng Lô Văn Toàn nhớ lại: “Ngày đó, ngôi đền ở dưới cây thị linh thiêng lắm, đồng bào dân tộc nơi đây 100% là người dân tộc Thái nên họ rất tin vào chuyện thần linh. Hàng năm, có rất nhiều người đến thắp hương và dâng lễ vật để cầu cho một năm được mùa, làng bản được ấm no, hạnh phúc".

    Bà Lô Thị Mùi, người dân trong bản kể lại câu chuyện: "Một hôm có một người dân bản bên sang chơi, không tin vào sự linh thiêng của cây thị nên đã ném đá lên cây và lấy trộm hết những thứ quý giá trong ngôi đền. Thế nhưng khi vừa về đến nhà người đó bị đau bụng quằn quại, uống bất cứ loại thuốc gì cũng không khỏi được. Họ đã mời các thầy mo nổi tiếng về trừ tà nhưng bệnh không chuyển biến.

    Kẻ trộm đã đã phải mang trả lại hết đồ lấy trộm cho bà con và làm lễ tạ tội thần thị mới được yên. Kể từ đó, người dân trong làng càng tin vào sự linh thiêng của thần thị hơn".

    Đó là những câu chuyện huyền bí được người dân trong bản truyền từ đời này sang đời khác, hàng năm dân bản vẫn tổ chức lễ hội tạ ơn thần thị linh đình. Có một thực tế đó là sau 1945, khi nạn đói đang hoành hành khắp cả nước, hàng ngàn người chết vì đói thì người dân bản Na Ngốm vẫn sống sót qua nạn đói ấy. Những quả thị to, thơm đã giúp người dân nơi đây chống chọi được với tử thần, chính vì vậy, người dân bản làng càng “sùng” thần thị hơn.

    Báu vật giữa đại ngàn
    Hai cây thị cổ thụ đứng sừng sững giữa bản Na Ngốm hiện đã già cỗi, thân cây thị cao to, xù xì và mốc meo, xung quanh là những u cục sần sùi. Bởi già quá, thị đã hình thành lỗ hổng lớn, thân thị phải bốn năm người ôm mới xuể. Các cành con, cành cháu vẫn mọc xanh tươi và vươn cao bao trùm lấy cả một vùng. Từng thớ thịt, đụn rễ cắm sâu vào lòng đất như hút những tinh tuý của tạo hoá khiến người xem chẳng muốn rời. Trải qua hàng trăm năm, mưa gió, lũ rừng cày xéo vậy mà chằng hề gì, hàng năm cây thị vẫn đơm hoa kết trái và cho rất nhiều quả.

    Vì sự linh thiêng của thần thị, người dân đã ra một quy ước, không ai được phép trèo lên cây thị hay làm gì tổn hại đến vị thần linh. Nếu ai phạm vào lời nguyền ấy, sẽ phải nộp phạt và làm lễ tạ tội dưới cây thị.

    Do Na Ngốm có dân số đông, ngăn cách bởi một con sông nên được chia thành hai nửa. Bên kia sông có tên gọi là Nật Trên với 157 nhân khẩu nhưng hàng năm vào ngày 22/2 Âm lịch, người dân hai bản vẫn họp lại để tổ chức lễ hội thờ thần cây thị. Lễ vật để dâng hương lên tạ ơn thần thị được người dân chuẩn bị rất chu đáo, bao gồm 1 con lợn, 10 gói mộc/nhà, 1 gói cơm xôi, bát đũa...

    Đặc biệt, trong nghi thức dâng hương, con dâu của người dân trong bản cấm được bén chân đến cây thị nếu ai vi phạm quy ước đó sẽ bị nộp phạt tạ lỗi với thần thị. Người ta quan niệm, con dâu là người ngoài, không được tham gia cơ sự, đặc biệt là nghi thức liên quan đến bảo bối của bản – cây thị. Đến ngày lễ hội, mọi người không được phép làm việc gì, chỉ chú tâm đến lễ hội, ăn uống no say. Không chỉ có người dân trong bản tham gia mà còn có dân các bản lân cận đến chung vui. Đây là lễ hội lớn và quan trọng nhất trong năm của người dân hai bản này.

    Một số người dân còn cho biết, trước đây, chị Lô Thị Hường – con dâu ông Toàn vô tình đi qua nhổ nước miếng lên cây thị. Khi về đến nhà, bụng bỗng nhiên đau quằn quại, đi khắp các bệnh viện cũng không thôi. Biết đứa con đã phạm tới sự linh thiêng của vị thần, ông Toàn đưa một con gà và mọc lên làm lễ tạ tội. Thật kỳ lạ, sau khi làm lễ bụng chị Hường không còn đau nữa.

    Mỗi khi, gặp chuyện không may, người dân đều đến đây để cầu nguyện mong cho tai qua nạn khỏi. Đến ngày lễ hội, mọi người phải may cho mình một bộ quần áo mới, tắm rửa sạch sẽ rồi mới được tham gia lễ hội. Bởi người ta quan niệm rằng, đến lễ hội đúng dịp đầu năm nên cái gì cũng phải mới, hy vọng những thành công mới.

    Dù niềm tin nhuốm màu thần linh nhưng có một thực tế, người dân nơi đây coi trọng cây thị xem như báu vật và do đó hình thành những thói quen văn hóa đã trở thành đặc trưng. Đó cũng là thứ vô giá làm gắn kết người dân lại với nhau.

    Anh Vi Văn Dũng, Trưởng bản Na Ngốm cho biết: “Mặc dù đã tách ra hai bản khác nhau nhưng cứ đến lễ hội, hai bản lại họp lại để cùng chung lễ vật dâng lên thần thị. Lễ hội không chỉ nghiêng về tâm linh mà nó còn là lễ hội truyền thống đặc sắc cho dân tộc Thái nơi đây. Cây thị gắn liền với những câu chuyện kỳ bí, cha ông đã cố giữ lại cho con cháu sau này. Vì vậy, cây thị cổ đã trở thành báu vật của bản, giữa đại ngàn heo hút, che chở, gìn giữ bình yên cho bản”.
    Theo ĐS & PC.
    :

    Loading...

    Chia sẻ trang này

    HMO

    Tác giả: HMO

    Administrator

    Bài viết: 7,343
    Đã được thích:
    131
    #1
  2. Bình luận0 Đăng bình luận